Far, Sinyal ve Stop Lambalarını Değiştirme

Kısa cevap: Çoğu araçta araç lambası değişimi 10–20 dakikalık bir iştir. Kontağı kapatın, motoru soğumaya bırakın, ilgili lamba yuvasına arkadan (kaput altından veya bagaj kaplamasından) ulaşın, soketi çevirerek ya da klipsini bastırarak sökün, ampulü cam kısmına elle dokunmadan çıkarın ve yeni ampulü aynı yönde oturtun. Değişimden sonra kısa/uzun far, sinyal, dörtlü ve fren lambalarını tek tek deneyin. Zorlanan tek nokta genellikle ampule ulaşmaktır; ampulün kendisi kolayca yerinden çıkar.

Neden kendiniz yapmalısınız?

Yanmış bir stop lambası hem güvenlik hem de trafik denetimi açısından sorun yaratır. Arkanızdaki sürücü frene bastığınızı geç fark eder, sinyal çalışmadığında ise yön değiştirdiğinizi hiç anlamaz. Ampul fiyatları düşük, işçilik ise araca göre değişir. Motor yağı değişimi veya fren balatası kontrolü gibi işlere kıyasla lamba değişimi çok daha az alet ister; genelde eldiven ve bazı araçlarda tornavida yeterlidir.

Ampul tiplerini tanımak

Yeni ampulü almadan önce hangi tipin gerektiğini bilmeniz gerekir. Kullanım kılavuzunun sonundaki teknik tabloda tüm lambaların kodları yazılıdır. Yaygın tipler:

Ampulü sökmeden emin olamıyorsanız eski ampulü çıkarıp yanınızda götürün. LED dönüşümlerinde ise dikkat gerekir: bazı araçlar düşük akım çeken LED'i "arıza" olarak okur ve sinyal hızlı yanıp söner, farlarda ise reflektör geometrisi bozulup karşıdan gelene rahatsızlık verebilir.

Hazırlık ve güvenlik

• Kontağı kapatın, anahtarı çıkarın. Halojen ampuller çalışırken çok ısınır; sönmüş bile olsa birkaç dakika bekleyin.
• Farın camına ya da yeni ampulün cam gövdesine çıplak elle dokunmayın. Parmak izindeki yağ, ısınan cam üzerinde noktasal gerilim oluşturup ampulün ömrünü kısaltır. Eldiven kullanın veya ampulü kağıt mendille tutun.
• Bagaj veya kaput bölgesinde çalışırken küçük bir el lambası işinizi çok kolaylaştırır.
• Sökülen klipsleri ve vidaları bir kutuya koyun; motor bölmesine düşen bir vidayı bulmak zaman alır.

Ön farları değiştirme

1. Kaputu açın ve far grubunun arka tarafına bakın. Genellikle yuvarlak bir lastik kapak veya çevrilerek çıkan plastik kapak görürsünüz.
2. Yer darsa hava filtresi kutusunu, akü kelepçesini ya da sıvı deposunu geçici olarak gevşetmeniz gerekebilir. Bazı araçlarda tekerlek içindeki plastik davlumbazdan ulaşmak daha kolaydır.
3. Elektrik soketini düz çekerek ayırın. Kabloyu değil, soketin gövdesini tutun.
4. Ampulü tutan tel klipsi bastırarak yana açın veya tutucuyu saatin tersine çevirip çıkarın.
5. Yeni ampulü pimleri yuvadaki çentiklere denk gelecek şekilde yerleştirin. Zorlamayın; doğru yönde kendiliğinden oturur.
6. Klipsi kilitleyin, soketi takın, kapağı sızdırmayacak şekilde kapatın. Kapak tam oturmazsa far içine nem girer ve camda buğu oluşur.

Farlar eskiyip sararmışsa yeni ampul beklediğiniz aydınlatmayı vermez. Bu durumda far parlatma seti işe yarar; jant ve dış yüzey bakımıyla aynı mantıkta, yüzeydeki oksitlenmiş katmanı almak esastır.

Sinyal ve stop lambaları

Arka lamba grubuna erişim iki şekilde olur. Ya bagaj içindeki kumaş/plastik kaplamayı klipslerinden ayırıp arkadan ulaşırsınız, ya da grubu tutan iki–üç somunu sökerek tüm lamba grubunu dışarı alırsınız. İkinci yöntemde grubu çıkardıktan sonra ana soketi ayırmayı unutmayın, aksi halde kabloyu gerersiniz.

Ampul tutucusu çoğunlukla çeyrek tur çevrilerek çıkar. Bayonet tipli ampuller (stop, sinyal) hafifçe bastırıp sola çevirerek sökülür. Çift flamanlı stop ampullerinde pimler farklı yükseklikte olduğu için yanlış takma riski yoktur; direnç hissediyorsanız ampulü 180 derece çevirip tekrar deneyin.

Ön sinyaller genelde far grubunun içinde, alt köşededir ve aynı mantıkla çevrilerek çıkar. Yan aynadaki tekrarlayıcı sinyaller ise çoğu araçta aynanın kapağını ayırmayı gerektirir.

Değişimden sonra kontrol listesi

• Kısa far, uzun far, park, sis, sinyal (sağ–sol), dörtlü, fren ve geri vites lambalarını tek tek yakın.
• Fren lambası için birine pedala basmasını söyleyin ya da aracın arkasını cama veya duvara yaklaştırıp yansımaya bakın.
• Sinyal normalden hızlı yanıp sönüyorsa bir ampul hâlâ arızalıdır veya yanlış watt değeri kullanılmıştır.
• Far ayarı bozulduysa (yolun bir tarafı çok aydınlık, karşı şerit rahatsız oluyorsa) far yükseklik vidasından ince ayar yapılabilir.

Sık karşılaşılan sorunlar

Yeni ampul kısa sürede y