Dizel Araçlarda Yakıt Filtresi Değişimi
Kısa cevap: Dizel yakıt filtresi, çoğu araçta 30.000–60.000 km arasında veya üretici kılavuzunda belirtilen aralıkta değiştirilir. İşlem; motoru soğutmak, filtre gövdesindeki suyu boşaltmak, eski kartuşu ya da komple filtreyi sökmek, yeni filtreyi dizel yakıtla doldurup takmak ve son olarak sistemin havasını almakla tamamlanır. Temel el aletleri ve biraz sabırla evde yapılabilecek bir bakım; ancak "hava alma" adımı atlanırsa araç çalışmaz.
Dizel Yakıt Filtresi Ne İşe Yarar?
Dizel yakıt, benzine göre daha yağlı ve içinde su tutmaya daha yatkın bir yakıttır. Depoda yoğuşan nem, istasyon tanklarından gelen tortu ve pas parçacıkları yakıt hattı boyunca ilerler. Common rail sistemlerdeki enjektörler 1500 bar ve üzeri basınçlarla çalışır; bu enjektörlerin iç toleransları mikron seviyesindedir. Yani birkaç mikronluk bir metal talaşı bile enjektörü tahrip edebilir.
Dizel yakıt filtresi iki iş yapar: partikülleri tutar ve suyu yakıttan ayırır. Ayrılan su, filtre gövdesinin altındaki hazneye çöker. Birçok araçta bu haznede bir su sensörü bulunur ve belirli seviyeye ulaşınca gösterge panelinde uyarı yanar. Filtre tıkandığında ise motora yeterli yakıt gidemez.
Değişim Zamanı Geldiğinin Belirtileri
- Rölantide titreme, düzensiz çalışma veya ani stop etme
- Rampada ve yüksek devirde güç kaybı, "tıkanmış gibi" çekmeme
- Soğuk havada zor çalışma, uzun marş süresi
- Yakıt tüketiminde açıklanamayan artış
- Panelde yakıt filtresinde su uyarısı
Bu belirtilerin bir kısmı hava filtresi tıkanıklığıyla da karışabilir. Motor hava filtresini kontrol etmek birkaç dakika sürdüğü için, dizel yakıt filtresini sökmeden önce oraya da bakmakta fayda var.
Gerekli Malzemeler
| Malzeme | Açıklama |
|---|---|
| Yeni filtre | Araç motor koduna uygun kartuş veya komple gövdeli tip |
| Contalar / O-ringler | Genelde filtre kutusundan çıkar, çıkmıyorsa ayrı alın |
| Filtre anahtarı veya lokma takımı | Kartuş tipi filtreler için kayış tipi anahtar pratiktir |
| Temiz kap ve bez | Boşalan yakıtı toplamak için |
| Az miktarda temiz dizel | Yeni filtreyi ön doldurmak için |
| Eldiven ve gözlük | Dizel cilt tahriş eder, gözde yanma yapar |
Adım Adım Değişim
- Motoru soğutun. Egzoz ve turbo bölgesi çok sıcaktır, dökülen dizel bu yüzeylerde tutuşabilir. Aracı düz zemine park edin, akünün eksi kutbunu ayırmanız da iyi bir önlemdir.
- Filtreyi bulun. Çoğu araçta motor bölmesinde, silindir kapağının yanında plastik bir gövde içindedir. Bazı modellerde şaside, aracın altında ya da depo yakınında konumlandırılmıştır.
- Suyu ve yakıtı boşaltın. Gövdenin altındaki tapa ya da vanayı açıp altına kap koyun. Bazı filtrelerde üstteki hava tahliye vidasını gevşetmek akışı kolaylaştırır.
- Eski filtreyi sökün. Kartuş tipse kapağı açıp içteki elemanı çıkarın. Spin-on (vidalı komple) tipse filtre anahtarıyla saat yönünün tersine çevirin. Sökerken hortum ve elektrik soketlerinin yerini fotoğraflayın.
- Temizlik ve conta değişimi. Gövdenin oturma yüzeyini bezle silin. Eski O-ringi mutlaka çıkarın; yerinde unutulan bir conta hava kaçağına yol açar. Yeni contayı hafifçe dizele batırıp yerleştirin.
- Yeni filtreyi doldurun. Mümkünse filtreyi temiz dizelle doldurup takın. Bu, hava alma süresini kısaltır ve yakıt pompasının kuru çalışmasını engeller. Bazı üreticiler ön dolduruma karşı uyarır; bu durumda kılavuza uyun.
- Takın ve sıkın. Elle sıkın, sonra anahtarla çeyrek tur ilerletin. Aşırı sıkma plastik gövdeyi çatlatır.
- Havayı alın. Araçta el pompası (primer) varsa sertleşene kadar pompalayın. Yoksa kontağı açıp 5 saniye bekleyip kapatın, bunu 4–5 kez tekrarlayın; elektrikli besleme pompası hattı doldurur. Ardından marş verin.
- Kaçak kontrolü. Motoru 2–3 dakika çalıştırın, filtre çevresini gözle ve kuru bezle kontrol edin. Kısa bir tur atıp tekrar bakın.
Sık Yapılan Hatalar
İlk marşta motorun hemen çalışmaması normaldir; ancak marşı 10 saniyeden uzun basılı tutmak marş motorunu ve aküyü zorlar. Aralarda 30 saniye bekleyin. Akünüz zayıfsa bu işlemden önce şarj durumunu kontrol etmek işinizi kolaylaştırır. Bir diğer yaygın hata, su tahliye tapasını gevşek bırakmaktır; buradan içeri hava emilir ve motor birkaç kilometre sonra stop eder.
Filtre seçiminde marka fiyat farkı görünse de, dizel sistemde ucuz filtre en pahalı tercihtir. Enjektör tamiri, filtrenin defalarca katı maliyettedir.
Bakım Takvimine Yerleştirme
Yakıt filtresini tek başına bir iş olarak planlamak yerine, motor yağı değişimiyle aynı seansa alan çok kişi var. Araç zaten kaldırılmış ve motor bölmesi açıksa hava filtresine, soğutma sıvısı seviyesine ve akü kutup başlarına da bakmak birkaç dakika alır. Toz oranı yüksek yollarda veya yakıtını farklı istasyonlardan alan araçlarda aralığı biraz kısaltmak mantıklıdır.